Συγγραφείς: Deborah Perry Piscione και Josh Drean

Μετάφραση: Μαριλένα Β. Καρρά
Επιστημονική επιμέλεια – εισαγωγή : Βάλια Αρανίτου

Περιγραφή

Το βιβλίο Το Τέλος (;) της Μισθωτής Εργασίας εξετάζει τις ριζικές αλλαγές που επιφέρουν οι νέες τεχνολογίες στην απασχόληση και, ιδιαίτερα, στη μισθωτή εργασία. Οι Deborah Perry Piscione και Josh Drean υποστηρίζουν ότι τα παραδοσιακά μοντέλα απασχόλησης απαξιώνονται σταδιακά υπό την επίδραση τεχνολογιών όπως η τεχνητή νοημοσύνη (AI), το blockchain και το Web3. Παρουσιάζουν την έννοια του «Work3», μιας νέας εποχής εργασίας που δίνει έμφαση στην ευελιξία, την αυτονομία και τη συνεργασία, αντί για τις άκαμπτες εταιρικές ιεραρχίες.

Οι συγγραφείς υποστηρίζουν ότι οι σύγχρονοι εργαζόμενοι, και ιδιαίτερα η Generation Z, απορρίπτουν ολοένα και περισσότερο την παραδοσιακή απασχόληση, καθώς θεωρούν ότι συχνά στερείται νοήματος και ευελιξίας. Αντίθετα, προσελκύονται από αποκεντρωμένα οικοσυστήματα εργασίας και ψηφιακές πλατφόρμες που επιτρέπουν πολλαπλές πηγές εισοδήματος και μορφές απασχόλησης περισσότερο συνδεδεμένες με τα ενδιαφέροντα και τις δεξιότητές τους. Τεχνολογίες όπως η παραγωγική τεχνητή νοημοσύνη και οι αποκεντρωμένοι αυτόνομοι οργανισμοί (DAOs) αναμένεται, σύμφωνα με τους συγγραφείς, να αυτοματοποιήσουν επαναλαμβανόμενες εργασίες και παράλληλα να ενισχύσουν περισσότερο δημιουργικές δραστηριότητες.

Στο πλαίσιο αυτό, κεντρικό θέμα του βιβλίου αναδεικνύεται η αποκέντρωση. Οι συγγραφείς υποστηρίζουν ότι οι οργανισμοί καλούνται να απομακρυνθούν από αυστηρά συγκεντρωτικά μοντέλα και να υιοθετήσουν δομές που κατανέμουν περισσότερο την εξουσία, την ευθύνη και την ιδιοκτησία μεταξύ των συμμετεχόντων. Παρουσιάζουν βασικές αρχές της αποκεντρωμένης εργασίας, όπως η συνεργασία, η διαφάνεια, η αυτονομία και η συνεχής εκπαίδευση. Τονίζουν, επίσης, ότι η τεχνολογική εξέλιξη πρέπει να συνδυάζεται με ηθική ηγεσία και ανθρώπινες αξίες, ώστε η εργασία να παραμένει ουσιαστική και συμπεριληπτική. Το βιβλίο καταλήγει έτσι σε ένα αισιόδοξο όραμα για ένα περισσότερο δημοκρατικό, ευέλικτο και αποκεντρωμένο μέλλον της εργασίας.

Η ελληνική εισαγωγή της Βάλιας Αρανίτου εντάσσει τη συζήτηση σε ένα ευρύτερο ιστορικό και θεωρητικό πλαίσιο, παρουσιάζοντας την εξέλιξη της εργασίας στον καπιταλισμό. Μέσα από τις θεωρίες των Adam Smith, Karl Marx, Max Weber και Émile Durkheim, αναδεικνύεται η διαχρονική σχέση εργασίας και τεχνολογίας, ένα ζήτημα που έχει απασχολήσει τόσο την επιστημονική κοινότητα όσο και τον δημόσιο διάλογο.

Παράλληλα, παρουσιάζεται η συζήτηση για το μέλλον της εργασίας, η οποία αναπτύχθηκε ιδιαίτερα από τη δεκαετία του 1980 και μετά, όταν η αποβιομηχάνιση, η αυτοματοποίηση και οι νέες τεχνολογίες άρχισαν να αμφισβητούν τον παραδοσιακό ρόλο της μισθωτής εργασίας. Ο Claus Offe υποστήριξε ότι η εργασία δεν μπορεί πλέον να αποτελεί τον μοναδικό μηχανισμό κοινωνικής ένταξης, ενώ ο Ulrich Beck περιέγραψε τη μετάβαση προς μια «κοινωνία του ρίσκου», στην οποία η σταθερή απασχόληση υποχωρεί προς όφελος περισσότερο ευέλικτων, αλλά συχνά και πιο επισφαλών, μορφών εργασίας. Ο Jeremy Rifkin ανέδειξε το ενδεχόμενο της τεχνολογικής ανεργίας, ενώ ο André Gorz διερεύνησε εναλλακτικές μορφές κοινωνικής οργάνωσης πέρα από τη μισθωτή εργασία.

Μέσα από αυτή την οπτική, η εργασία αναδεικνύεται όχι μόνο ως οικονομική δραστηριότητα, αλλά και ως βασικός μηχανισμός κοινωνικής ένταξης, συγκρότησης ταυτότητας και συμμετοχής στην κοινωνική ζωή. Η τεχνολογική μετάβαση, επομένως, δεν θέτει απλώς το ερώτημα για το πώς θα εργαζόμαστε στο μέλλον, αλλά και για τον ρόλο που θα εξακολουθήσει να διαδραματίζει η εργασία στη ζωή του ανθρώπου και στη συνοχή των σύγχρονων κοινωνιών.

Βιογραφικά συγγραφέων

DEBORAH PERRY PISCIONE

Η Deborah Perry Piscione είναι ανώτερο στέλεχος στη Vorto Consulting. Είναι δημιουργός της μεθοδολογίας Improvisational Innovation, η οποία προωθεί την καινοτομία από τη βάση προς τα πάνω, αξιοποιώντας το σύνολο του ανθρώπινου δυναμικού ενός οργανισμού. Για σειρά ετών συνεργάστηκε με την IDEO, μία από τις κορυφαίες διεθνώς εταιρείες στους τομείς της καινοτομίας και του design thinking.

Στο παρελθόν εργάστηκε στο Κογκρέσο των ΗΠΑ και στον Λευκό Οίκο, με αντικείμενο ζητήματα εξωτερικής πολιτικής και οικονομίας. Το έργο της έχει παρουσιαστεί σε διεθνή μέσα ενημέρωσης, όπως οι New York Times, The Washington Post, The Wall Street Journal, The Economist και Forbes. Έχει πραγματοποιήσει μεταπτυχιακές σπουδές στις διεθνείς σχέσεις και την οικονομία στο Georgetown University.

JOSH DREAN

Ο Josh Drean είναι συνιδρυτής του Work3 Institute και ειδικός στον μετασχηματισμό του ανθρώπινου δυναμικού, με έμφαση στη σύνδεση των αναδυόμενων τεχνολογιών με σύγχρονες στρατηγικές για τον χώρο εργασίας. Το έργο του έχει παρουσιαστεί σε μέσα όπως τα Harvard Business Review, Forbes, Fast Company και MIT Technology Review, ενώ το κανάλι του στο YouTube έχει συγκεντρώσει εκατομμύρια προβολές.

Έχει σπουδάσει Ψυχολογία της Εργασίας και των Οργανισμών και έχει αποκτήσει μεταπτυχιακό τίτλο από το Harvard University.

Κριτικές

«Είτε πρόκειται για την Τεχνητή Νοημοσύνη, τις δημογραφικές μεταβολές ή τις δραματικές αλλαγές στις προσδοκίες των εργαζομένων, πολλές δυνάμεις μετασχηματίζουν την απασχόληση, τις σταδιοδρομίες και τις ίδιες τις θέσεις εργασίας. Το Employment Is Dead προσφέρει μια συναρπαστική απεικόνιση αυτής της νέας τάξης πραγμάτων, καθώς και ένα εμπνευσμένο όραμα για το μέλλον.»

Tomas Chamorro-Premuzic
Καθηγητής Ψυχολογίας των Επιχειρήσεων, University College London και Columbia University
Συγγραφέας του I, Human

«Το Employment Is Dead παρουσιάζει με πειστικό τρόπο την ανάγκη να ξεπεράσουμε τα παραδοσιακά μοντέλα εργασίας και να υιοθετήσουμε αποκεντρωμένα και ευέλικτα εργασιακά περιβάλλοντα. Είναι απαραίτητο ανάγνωσμα για επικεφαλής επιχειρήσεων και επαγγελματίες που θέλουν να αξιοποιήσουν τη δύναμη αυτών των καινοτομιών και να επαναπροσδιορίσουν τι σημαίνει εργασία στη σύγχρονη εποχή.»

James Croyle
Διευθύνων Σύμβουλος της MetaHub Finance

«Πρόκειται για μια εξαιρετική συνεισφορά στην ελληνόγλωσση βιβλιογραφία για το μέλλον της μισθωτής εργασίας. Με άμεσο και εμπειρικά τεκμηριωμένο τρόπο καταγράφει μετασχηματισμούς που αλλάζουν ραγδαία τις οικονομίες και τις κοινωνίες.»

Χρήστος Γούλας
Γενικός Διευθυντής ΙΝΕ-ΓΣΕΕ, Επίκουρος Καθηγητής, Neapolis University Pafos

«Το Employment Is Dead είναι απαραίτητο ανάγνωσμα για όποιον είναι έτοιμος να ανατρέψει το παλιό εγχειρίδιο του HR και να δημιουργήσει έναν χώρο εργασίας όπου όλοι μπορούν να ευημερούν. Πρόκειται για μια επαναστατική προσέγγιση της εργασίας, που αξιοποιεί τον παλμό και την ουσία κάθε ανθρώπου, ώστε να δημιουργηθεί ένας πιο ανθρώπινος, χαρούμενος και αποτελεσματικός οργανισμός.»

Chief Heart Officer, VaynerX